درد مفاصل با آرتروز همراه است و چاقی عاملی خطرناک برای افزایش و پیشرفت آن به حساب میآید. سایر عوامل کلیدی که در آسیبها و تغییرات مفاصل ناشی از چاقی نقش دارند عبارتند از: افزایش سن، جنسیت (بهویژه در زنان)، سیگار کشیدن، دیابت و حجم کار فیزیکی بهخصوص در ناحیۀ زانو.
تحقیقات جدید نشان میدهد که جراحی کاهش وزن ممکن است به بهبود طولانیمدت درد و تواناییهای فیزیکی افراد کمک کند. این جراحی مزایای ثابتشدۀ زیادی دارد؛ ازجمله کاهش فشارِخون، بهبود قندِخون و کاهش خطرات قلبی-عروقی. همچنین دادههای مطالعهای دربارۀ جراحی کاهش وزن در ایالاتمتحده نشان میدهد که بهبود طولانیمدت درد و عملکرد فیزیکی را هم میتوان به این فهرست اضافه کرد.
در این مطالعه تحقیقاتی به چه چیزی پرداخته شده است؟
این مطالعه وضعیت تقریباً 1500 نفر را تا هفت سال پس از انجام بایپس معده (Roux-en-Y) یا گاسترکتومی اسلیو (دو روش رایج جراحی کاهش وزن) بررسی کرده است. قبل از جراحی، شرکتکنندگان پرسشنامههایی را پر کردند که دربارۀ تواناییهای فیزیکی، درد، سلامتی و کیفیت زندگی آنها بود. همچنین بسیاری از آنها برای سنجش عملکرد بدنی و تحرک، مورد آزمایش قرار گرفتند؛ مثلاً پیادهروی 400 متر در هفت دقیقه یا کمتر. برخی از آنها درد شدید و حتی ناتوانکنندۀ زانو یا لگن را که یکی از علائم آرتروز است گزارش دادند. این ارزیابیهای سالانه تا هفت سال تکرار میشد.
دستاوردهای این مطالعه چه بود؟
هنگامیکه مطالعه به پایان رسید، 41 تا 64 درصد از شرکتکنندگان، بهبودهایی را در درد بدن و عملکرد بدنی و همچنین توانایی راهرفتن مشاهده کردند. علاوهبراین 65 تا 72 درصد از کسانی که علائم آرتروز داشتند، درد کمتری در زانو و لگن حس میکردند و 41 درصد از کسانی که قبل از جراحی توانایی طی مسیر 400 متری را در کمتر از هفت دقیقه نداشتند، اکنون قادر به انجام این کار بودند.
چرا این نتایج چشمگیر هستند؟
میدانیم که بیشترین میزان بهبود در سلامت و عملکرد بدنی پس از جراحی کاهش وزن در دو سال اول پس از جراحی رخ میدهد. بین سه تا هفت سال پس از جراحی، آثار مثبت کاهش وزن، معیارهای سلامت قلبی-عروقی، دیابت و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت کاهش مییابد، حتی اگر اثرات آن بهطورکلی مثبت باشد. مطالعات مربوط به درد مفاصل، عملکرد بدنی و بهبودی فعالیت پس از جراحی کاهش وزن، تقریباً محدود به دو سال است. درنتیجه، مدتزمانی که افراد میتوانند بهبود و رضایت حاصل از جراحی را حفظ کنند، مشخص نشده است. نتایج بالینی مهم این مطالعه نشان از تغییرات مثبت بلندمدتی دارد که در زندگی روزمره اهمیت دارند؛ اینکه افراد چقدر درد بدن یا مفاصل را تجربه میکنند، توانایی انجام چه کارهایی را بهتنهایی دارند، به چه میزان تحرک دارند و احساسشان نسبت به کیفیت زندگیشان چگونه است.
چرا چاقی درد مفاصل را تشدید میکند؟
چاقی به بافتهای نرم مفاصل آسیب میرساند و این موضوع ممکن است منجر به استئوآرتریت (بیماری پیشروندۀ ناشی از سایش و پارگی مفاصل) شود. در این بیماری، لگن و زانو بیشتر تحتتأثیر قرار میگیرند. هر پوند وزن بدن حدود چهار تا شش پوند به هر مفصل زانو فشار وارد میکند و افراد چاق ۲۰ برابر بیشتر از افرادی که اضافهوزن ندارند نیازمند تعویض مفصل زانو هستند. چاقی بهوضوح اثرات مضری بر مفاصل دارد. جراحی کاهش وزن، درمانی مؤثر برای کاهش قابلتوجه وزن بدن است و درد و تواناییهای فیزیکی را بهبود میبخشد و علائم آرتروز لگن و زانو را کاهش میدهد.
علاوهبراین، کاهش وزن ناشی از جراحی چاقی میتواند خطر عوارض (عفونت، لختهشدن خون، سکتۀ مغزی یا حملۀ قلبی) را برای کسانی که تصمیم به جراحی تعویض کامل زانو دارند، کاهش دهد.
بهطورکلی نتایج نشان میدهند که جراحی کاهش وزن میتواند بیش از آنچه فکر میکنیم اثرات بلندمدتی در کاهش درد و بهبود فشارخون، قندخون، عملکرد بدنی و کیفیت زندگی و سلامت عمومی داشته باشد.
منابع:
https://www.health.harvard.edu/blog/does-weight-loss-surgery-relieve-pain-202211302858
