پرهاکلامپسی یکی از مهمترین اشکال فشار خون بالا در دوران بارداری است که معمولاً در نیمه دوم بارداری بروز میکند و با فشار خون بالا، دفع پروتئین از ادرار و در برخی موارد آسیب به اندامها همراه است. در گذشته تصور میشد که با زایمان و پایان بارداری، این مشکل نیز پایان مییابد. اما مطالعات جدید نشان دادهاند که زنانی که در دوران بارداری فشار خون بالا را تجربه میکنند، در آینده در معرض خطر بیشتر بیماریهای قلبی و عروقی قرار دارند.
در این مطالعه تحقیقاتی به چه چیزی پرداخته شده است؟
در یک مطالعهی بلندمدت که در Circulation (ژورنال انجمن قلب آمریکا) منتشر شد، پژوهشگران وضعیت سلامت قلبی 58 هزار زن را طی 30 سال پس از بارداری بررسی کردند. هدف مطالعه ارزیابی ارتباط بین فشار خون بارداری و بروز بیماریهای قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی و دیابت نوع 2 در سالهای بعدی زندگی بود.
دادهها از بایگانیهای پزشکی، مصاحبههای سالانه و پروندههای بستری گردآوری شد. شرکتکنندگان به چهار دسته تقسیم شدند: زنان با بارداری طبیعی، زنان با فشار خون بارداری، زنان با پرهاکلامپسی، و زنان با فشار خون مزمن.
دستاوردهای این مطالعه چه بود؟
نتایج این مطالعه نشان داد که زنانی که پرهاکلامپسی را تجربه کردهاند، در مقایسه با زنانی که بارداری طبیعی داشتهاند:
- 3 برابر بیشتر در معرض ابتلا به نارسایی قلبی قرار داشتند.
- 2 برابر بیشتر در معرض سکته مغزی و فشار خون مزمن بودند.
- خطر دیابت نوع 2 و افزایش ضخامت دیوارههای عروق نیز در آنها بالاتر بود.
حتی زنانی که تنها فشار خون بارداری بدون علائم دیگر داشتند، در دهههای بعدی زندگی، با افزایش معنادار احتمال بیماریهای قلبی مواجه شدند.
چرا این نتایج چشمگیر هستند؟
این نتایج نشان میدهند که بارداری میتواند پنجرهای به آینده سلامت قلبی زنان باز کند. بهعبارت دیگر، فشار خون در دوران بارداری ممکن است نخستین نشانه از زمینهسازهای بیماریهای قلبی در آینده باشد؛ و نه فقط یک عارضه موقتی. از این رو، بررسی سوابق بارداری میتواند بهعنوان بخشی از ارزیابی روتین سلامت قلب در زنان در نظر گرفته شود.
چه اقداماتی برای کاهش این خطر وجود دارد؟
زنانی که در دوران بارداری دچار پرهاکلامپسی یا فشار خون بالا شدهاند، باید:
- پس از زایمان، معاینات منظم فشار خون و سلامت قلب داشته باشند.
- به تغذیه کمنمک، پر فیبر و سرشار از پتاسیم پایبند باشند.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشند.
- در صورت نیاز، با پزشک دربارهی کنترل دارویی فشار خون یا کلسترول مشورت کنند.
- چکاپ سالانه قند خون و پروفایل لیپیدی انجام دهند.
نتیجهگیری
فشار خون بالا در بارداری تنها یک مشکل گذرا نیست، بلکه ممکن است نشانهای از آسیبپذیری بلندمدت سیستم قلبی-عروقی باشد. آگاهی از این موضوع و پیگیری سلامت پس از بارداری، میتواند گامی مهم برای پیشگیری از بیماریهای قلبی در زنان باشد. بررسی سوابق بارداری باید بخشی از مراقبتهای پیشگیرانه زنان، بهویژه در میانسالی و پس از آن باشد.
منابع:
حسن
عالی